Nazwa polskie tańce narodowe używana była dopiero od lat dwudziestych XIX wieku i miała nieco odmienne znaczenie niż obecnie.
Z wypowiedzi muzyków, kompozytorów, historyków obyczajów z tamtych czasów wynika, że nazwa polskie tańce narodowe najogólniej nazywano tańce polskie w odrożnieniu od tańców obcego pochodzenia. Do tańców pochodzenia polskiego - narodowego zaliczano wówczas oryginalne tańce wiejskie: krakowskie, wielkopolskie, góralskie, kujawskie itp. Tańce narodowe komponowane w okresie najświetniejszego dla nich rozwoju tj. do połowy XIX w. miały pośredni kontakt z muzyką wiejską. Bezpośrednią tradycję do której nawiązywały w XIX w. była nie ludowa a ta właśnie popularna muzyka taneczna.
Obecnie w definicji tańców narodowych podkreśla się przede wszystkim ich zwiazek z tańcami ludowymi zaznaczając ich odmienną funkcję (tańca towarzyskiego nie obrzędowego). Nie docenia się jednak roli jaką odgrywały w okresie zniewolenia państwa polskiego (teksty patriotyczne). Powszechnie przyjmuje się że narodowymi tańcami stały sie tylko te tańce pochodzenia regionalnego, które spopularyzowały się w pewnym okresie w całej polsce i w różnych środowiskach tak dalece że straciwszy swój pierwotny ścisły związek z regionem i dawne znaczenie, stały się ogólnopolskimi tańcami towarzyskimi.
Obecnie uważa sie, że tańce te reprezentują dominujące i charakterystyczne cechy muzyczne i ruchowe polskich tańców ludowych. Ich nazwy - polonez, krakowiak, mazur, kujawiak ( z wyjątkiem oberka ) nie są pochodzenia ludowego. Cechy muzyczne tych tańców daje sie dość jednoznacznie określić jako typowe dla danego regionu.

      Taniec ludowy ziemi krakowskiej, uważany za polski taniec narodowy, utrzymany w takcie 2/4, średnim tempie zawierający charakterystyczne synkopy, które przenoszą akcenty na słabe części taktu. Nazwa po raz pierwszy wymieniona w pamietnikach Kitowicza w 1804 roku. Pierwsze muzyczne, rękopiśmienne zapisy Krakowiaka pochodzą ze zródeł końca XVIII w. a publikacje z zapisem nutowym z lat 1816, 1820.
W muzyce ludowej krakowiek rozpoczyna sie przyśpiewka opartą zwykle na 4 dwutaktowych frazach 6 zgłoskowych wykonywaną przed tańcem, podejmowana przez kapelę ktora nadaje jej skoczny rytm, a nieraz wprowadza rytmy punktowe. Nazwa krakowiaka prawdopodobnie nieludowego pochodzenia pojawiła się w XVII wieku na określenie dwumiarowych tańców krakowskich o różnych lokalnych nazwach pochodzących od właściwości choreotechnicznych np:( mijany, suwany, dreptany, przebiegany, ścigany) lub od miejscowości (skalmieniak, szopieniak, wiśliczak, proszowiak).
Poczatkowo nazwą Krakowiak określano zarówno melodie z synkopami jak i bez, pozniej tylko te pierwsze. Synkopy krakowiaka pojawiają sie w polskich tańcach z tabulatur XVI i XVII w. choć sposób ich użycia jest zwykle inny niż w krakowiaku. Ważniejsze rytmy krakowiaka przeniknęły w XVIII w. do muzyki symfonicznej a zwłaszcza do twórczości wodewilowej.

      Jest tańcem o metrum trójwymiarowym w rytmie 3/4 o tempie wolnym. Przyjmuje się że nazwa tańca określa środowisko etniczne kujawy, jednakże taniec nie jest pochodzenia wiejskiego. Tańce o cechach muzycznych kujawiaka są znane w Łęczyckim i w Wielkopolsce. Nazwa Kujawiak po raz pierwszy pojawiała się w 1827 r. a z zapisem muzycznym w 1830 r. W narodowej formie kujawiaka rozwinietym poza środowiskiem wiejskim odnajdujemy wiele cech muzycznych typowych dla mazura, oberka i chodzonego. Z mazurem i oberkiem łączą kujawiaka podobne ukształtowanie rytmiczne ale różnicuje powolne tempo, melodyka zbliżona do konstrukcji tańców chodzonych o stopniowo wznoszacej sie lini melodycznej oraz inny sposób akcentowania. Zakończenie tańca zbliza się rytmicznie do mazura ale posiada zupełnie inny wyraz ze względu na powolne tempo tańca. Melodie kujawiaków często oparte są na tonacjach molowych przez co wydają sie smętne. Większe jeszcze niż muzyczne są różnice ruchowe kujawiaka narodowego i wiejskiego. Ten ostatni był tańcem złożonym z kilku tańców. Tradycyjny typ składał sie z wielu części(powolny,chodzony,żywy,wirowy). Największą popularnością Kujawiak cieszył sie na przełomie XIX i XX wieku.

      Jest tańcem parowym w takcie na 3/4 o charakterystycznym rytmie. Zawiera kroki posuwiste i skoczne przyklęki, wir wolno splecionych par i szybkie przebiegi. W mazurze akcenty są porozmieszczane w różnych częściach taktu, najczęściej jednak na trzeciej części, co nadaje mu żywy charakter. Mazur, zanim ostatecznie się ukształtował, co nastąpiło pod wpływem chodzonego polskiego obertasa i krakowiaka znany był na Mazowszu jako wyrwas, szumny, gniewus, goniony . Mazur podobnie jak chodzony polonez zawedrował na dwory magnackie skąd już w połowie XIX w. rozpowszechnił sie na cały świat jako taniec towarzyski oczywiście przetworzony artystycznie przez nauczycieli tańca. Oni to uporządkowali krok tańca ludowego i ustalili figury dawniej dowolnie kombinowane przez wodzirejów, którzy w mazurze mieli więcej pola do popisu niż w innych tańcach ludowych. Najstarsze figury mazurowe które przedostały sie do mazura towarzyskiego są to formy taneczne wziete z dawnych obrzędów ludowych, tańców lub gier. Są to: figura krakowska, odbijany, zwodzony. Mazur jako utwór muzyczny stał sie popularny w świecie dzięki Chopinowi podobnie jak polonez, a przez kompozytorów opery i baletu zawitał również na scenę.